ประวัติความเป็นมาของศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ ยศ.ทร. (ศยร.ยศ.ทร.)      

            จุดเริ่มต้นของการจัดตั้งศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ เริ่มจากที่กองทัพเรือได้อนุมัติให้             คณะนายทหารจากโรงเรียนนายทหารเรือ (รร.นท.) ไปดูงานวิจัยทางยุทธศาสตร์ ณ ประเทศสหรัฐอเมริกา   ทั้งในส่วนของกองทัพเรือสหรัฐฯ และของมหาวิทยาลัยพลเรือน หลังจากการดูงาน รร.นท. ได้เสนอรายงานผลการดูงานวิจัยทางยุทธศาสตร์ และเสนอขออนุมัติกองทัพเรือให้ รร.นท. เป็นหน่วยงานศึกษายุทธศาสตร์ของกองทัพเรือด้วย ซึ่งกองทัพเรือได้พิจารณาแล้วอนุมัติลงวันที่๓ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๒๖ให้ รร.นท. จัดตั้งศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ โดยให้ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่เดิมไปก่อน จนกว่าจะมีการขอแก้ไขอัตราเป็นการถาวรต่อไป     โดยให้ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์มีหน้าที่ดำเนินการทางวิชาการในการศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ วิจัย ทดสอบ เผยแพร่ และเสนอแนะในเรื่องยุทธศาสตร์และการสงครามทางเรือ จึงถือได้ว่าวันนี้เป็นวันที่กองทัพเรืออนุมัติให้จัดตั้งศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ขึ้นในกองทัพเรือ โดยให้ รร.นท. เป็นหน่วยรับผิดชอบในการจัดตั้ง  ทั้งนี้ในอนุมัติดังกล่าวได้กำหนดให้กรมยุทธการทหารเรือเป็นหน่วยดำเนินงานในเรื่องยุทธศาสตร์ในฐานะเป็นฝ่ายอำนวยการ และ รร.นท. เป็นหน่วยดำเนินงานในเรื่องยุทธศาสตร์ในฐานะฝ่ายวิชาการ

        ต่อมาเมื่อ ๑๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๒๘ กองทัพเรือได้อนุมัติแผนปฏิบัติงาน “การทดลองจัดตั้ง ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ” โดยอนุมัติงบประมาณในการดำเนินการเป็น ๓ ขั้น ตั้งแต่ปีงบประมาณ ๒๕๒๘        ถึงปีงบประมาณ ๒๕๓๐ ดังนี้

        ขั้นที่ ๑ ในปีงบประมาณ ๒๕๒๘ ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือจะใช้ทรัพยากรที่ได้รับตั้งแต่ดำเนินงานในกองศึกษายุทธศาสตร์ให้เต็มที่ ส่วนกองอื่นๆ ควรจัดเจ้าหน้าที่เพื่อให้สามารถเตรียมดำเนินการได้ในปีต่อไป

        ขั้นที่ ๒ ในปีงบประมาณ ๒๕๒๙ ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือจะพิจารณาดำเนินงานในการศึกษายุทธศาสตร์และกองศึกษาการสงครามทางเรือให้เต็มที่

        ขั้นที่ ๓ ในปีงบประมาณ ๒๕๓๐ ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ จะดำเนินงานตามหน้าที่และความรับผิดชอบที่กำหนดไว้ทั้งหมด

        ต่อมาเมื่อ ๒๒ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๒๘ คณะกรรมการพิจารณาปรับปรุงอัตรากองทัพเรือ ได้นำเรื่องการแก้ไขอัตราสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูงเข้าพิจารณาและได้มีการสรุปความเห็นว่า สถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง ควรปรับปรุงแก้ไขตามพระราชกฤษฎีกา เมื่อ ๑ เมษายน พ.ศ.๒๕๒๗ ให้มีการเปลี่ยนชื่อโรงเรียนนายทหารเรือเป็นสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง โดยมีการแต่งตั้งให้ผู้บัญชาการวิชาการทหารเรือชั้นสูงเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ และมีการแบ่งส่วนราชการของสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูงเพิ่มขึ้นมาคือศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ โดยมีผู้บัญชาการวิทยาลัยการทัพเรือ ทำหน้าที่ผู้อำนวยการศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรืออีกตำแหน่งหนึ่ง

        ต่อมาเมื่อ ๕ พฤศจิกายน ๒๕๒๙ หลังจากดำเนินงานตามแผนปฏิบัติงาน “การทดลองจัดตั้งศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ” ขั้นที่ ๒ สถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูงในขณะได้เสนอกองทัพเรือ ขออนุมัติยกเลิกการจัดตั้งศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ ขั้นที่ ๓ ตามที่กองทัพเรืออนุมัติไว้เดิม โดยให้ความเห็นว่าเป็นการตั้งหน่วยใหม่ที่มีความซ้ำซ้อนกับงานของฝ่ายวิชาการที่มีอยู่แล้ว ทำให้สิ้นเปลืองทั้งงบประมาณ กำลังพล และสถานที่ตั้ง แต่กองทัพเรือได้พิจารณาถึงเหตุผลและความจำเป็นที่จะต้องยังคงมี ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ  จึงอนุมัติให้สถาบันวิชการทหารเรือชั้นสูงดำเนินการตามที่กองทัพเรือ เคยอนุมัติหลักการไว้เดิมและให้ดำเนินการตามโครงการในขั้นที่ ๓ ต่อไป     

        ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือได้ดำเนินงานในฐานะหน่วยขึ้นตรงสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูงมาอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งในปี ๒๕๕๒ ได้มีการปรับโครงสร้างใหม่ของกองทัพเรือตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการของกระทรวงกลาโหม พ.ศ.๒๕๕๒ มีผลให้สถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง  ปรับรวมหน่วยกับกรมยุทธศึกษาทหารเรือ เป็นกรมยุทธศึกษาทหารเรือในปัจจุบัน โดยในส่วนของศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือเป็นหน่วยขึ้นตรงกรมยุทธศึกษาทหารเรือปรับอัตราหัวหน้าหน่วยเป็นอัตรา พลเรือตรี

 

ภารกิจและหน้าที่ของศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ

        ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ มีหน้าที่ ศึกษา รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ วิจัย พัฒนา ทดสอบ และเผยแพร่ ในเรื่องยุทธศาสตร์การสงครามทางเรือ รวมทั้งให้การศึกษาในเรื่องเอกสารวิจัย และการจำลองยุทธ์ มีการจัดส่วนราชการ แบ่งออกเป็น ๓ กอง ได้แก่

        - กองศึกษายุทธศาสตร์ฯ มีหน้าที่ ศึกษา และรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ชาติ ยุทธศาสตร์ทะเล และสมุททานุภาพ ยุทธศาสตร์ทหาร ยุทธศาสตร์ทางเรือ ศึกษายุทธศาสตร์ของประเทศ ที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบกับพัฒนาแผนการรบและยุทธศาสตร์ของกองทัพเรือ กำหนดปัญหายุทธศาสตร์ ให้นายทหารนักเรียน รวมทั้งติดต่อประสานงาน สังเกตการณ์ และการประชุมวิชาการเกี่ยวกับยุทธศาสตร์

        - กองศึกษาการสงครามทางเรือฯ มีหน้าที่ ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย หลักนิยมและยุทธวิธีของการสงครามทางเรือ พัฒนาหลักนิยมและยุทธวิธีเกี่ยวกับการสงครามทางเรือของกองทัพเรือ กำหนดปัญหาการฝึกการจำลองยุทธ์ของหลักสูตรต่างๆ ในสถาบันวิชาการทหารเรือชั้นสูง รวมทั้งติดต่อประสานงาน สังเกตการณ์รวบรวมข้อมูลและการจัดประชุมทางวิชาการเกี่ยวกับการสงครามทางเรือ

        - กองจำลองยุทธ์ฯ มีหน้าที่ วางแผน ประสานงาน กำกับการ และดำเนินการใช้เครื่องจักรคำนวณในเรื่องการฝึกจำลองยุทธ์ การทดสอบแผนและคำสั่ง รวมทั้งแผนการรบและยุทธศาสตร์ของกองทัพเรือ วิเคราะห์ ทดสอบ พัฒนาเกี่ยวกับยุทธวิธี หลักนิยมของการปฏิบัติการทางเรือ วิจัย และพัฒนาแนวความคิดทางยุทธศาสตร์และยุทธวิธี ฝึกอบรมการใช้เครื่องจักรคำนวณ จัดทำและรวบรวมข้อมูล เพื่อการจำลองยุทธ์และอื่นๆ รวมทั้งซ่อมบำรุงเครื่องจักรคำนวณ

 

ผลงานที่ผ่านมา

        ผลงานที่ผ่านมาของศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ทหารเรือ มีมากมายทั้งด้านยุทธศาสตร์ และด้านการสงครามทางเรือ จะขอยกตัวอย่างผลงานเชิงประจักษ์ในอดีตที่มีผลปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม อาทิ การร่วมจัดทำนโยบายความมั่นคงแห่งชาติ และยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติทางทะเล การจัดตั้งศูนย์ประสานในการปฏิบัติในการรักษาผลประโยชน์ของชาติทางทะเล การมีส่วนร่วมในการแสดงสิทธิในฐานะรัฐชายฝั่งในช่องแคบมะละกา จนทำให้เกิดการส่งกำลังเข้าร่วมในการลาดตระเวนในช่องแคบมะละกา การศึกษาเชิงเปรียบเทียบกรณีการขุดคอคอดกระ และการสร้างสะพานเศรษฐกิจในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศ การจัดหายุทโธปกรณ์ของกองทัพเรือ การคิดค้นและพัฒนาเครื่องฝึกจำลองยุทธ NWS 980 เฉลิมพระเกียรติฯ